Van actie naar herstel
Misschien ken je de begrippen sympathisch en parasympathisch zenuwstelsel nog uit de biologieles. Het sympathische zenuwstelsel helpt ons om in actie te komen. Het is als het ware het gaspedaal van ons systeem. Bij dreiging of druk verhoogt het bijvoorbeeld de hartslag en bloeddruk, maakt het energie vrij en remt het functies die op dat moment minder urgent zijn, zoals de spijsvertering.
Het parasympathische zenuwstelsel doet bijna het tegenovergestelde. Het helpt bij herstel en oplading. Je lichaam verteert voeding, voert afvalstoffen af en maakt zich weer klaar voor nieuwe actie.
Die twee standen kunnen niet allebei tegelijk vol aan staan. Herstel krijgt pas ruimte als de actiestand even minder dominant is.
Zo werkt het ook in je brein
Een vergelijkbare tweedeling zien we in het brein. Wanneer er weinig directe actie nodig is, bijvoorbeeld tijdens een pauze, een wandeling, een rustige avond of slaap, schakelt het brein niet simpelweg uit.
Sommige delen worden juist actiever.
Die delen helpen met het verwerken van recente informatie, het ordenen van ervaringen, het onderzoeken van openstaande taken en het opslaan van belangrijke inzichten in het geheugen. Een lage input van buitenaf schept ruimte voor verwerking van binnenuit.
Daarom ontstaan goede ideeen soms juist onder de douche, tijdens het wandelen of op vakantie. Niet omdat je brein dan niets doet, maar omdat het eindelijk ruimte heeft om ander werk te doen.
Waarom lezen in de vakantie zo goed werkt
Bijzonder is dat het opnemen van nieuwe informatie vaak beter gaat wanneer het rustsysteem meer ruimte krijgt. Ontspanning kan het opnamevermogen vergroten. Je brein kan dan beter analyseren wat relevant is, verbanden leggen met eerdere ervaringen en bepalen wat de moeite waard is om te onthouden.
Een vakantieperiode is daarom een mooi moment om bij te leren. Niet door jezelf vol te stoppen met informatie, maar door elke dag een beetje te lezen en daarna ruimte te laten ontstaan.
Zie het als een informatie-druppelaar. Een paar pagina’s per dag kunnen al genoeg zijn om nieuwe inzichten te koppelen aan je eigen werk, je team of je organisatie.
Zomeractie: Grip op gedrag tijdelijk voor €9,99
We willen dat zoveel mogelijk veiligheidsprofessionals, leidinggevenden en beslissers kennismaken met Brain Based Safety. Daarom bieden we ons boek Grip op gedrag deze zomer tijdelijk aan voor een speciale zomerprijs: €9,95 exclusief verzendkosten.
In het boek lees je waarom veilig gedrag niet alleen ontstaat uit kennis, regels of instructies. Gewoonte, tijdsdruk, groepsnormen, voorbeeldgedrag, breinprocessen en de inrichting van het werk spelen allemaal mee.
Voor iedereen die beter wil begrijpen waarom mensen soms anders handelen dan ze rationeel weten dat verstandig is.
De actie loopt tot en met 30 augustus 2026.
Bestel Grip op gedrag hier:
